Kultura jako czasownik to ksiazka o tym, co nazywam nowa humanistyka o szerokim i bardzo zróznicowanym froncie orientacji, kierunków, zwrotów oraz po prostu zaciekawie´n, laczacych sie w sprzeciwie wobec pryncypiów nowoczesnej teorii humanistycznego poznania. Je´sli bowiem nowoczesne poznanie przedstawia sie jako bezcielesne, bezosobowe, statyczne, zewnetrzne i neutralne (niezaangazowane), to nowohumanistyczne poszukiwania prowadzone sa w oparciu o zgola odmienne zalozenia: poznania uciele´snionego, spersonalizowanego (uczestniczacego), aktywnie dzialajacego (poznawczo interweniujacego), wnikajacego do wnetrza badanego ´srodowiska problemowego oraz usytuowanego (zaangazowanego). To bardzo istotna zmiana (...). Wraz z nia przechodzimy od kultury bezinteresownej obserwacji, ufundowanej na micie kontemplatywnego ogladu calego zewnetrznego ´swiata, do realnej kultury partycypacyjnego dzialania, pogodzonej z perspektywiczno´scia i czastkowo´scia poznawczych dziala´n podmiotu, od wewnatrz i wlasnym udzialem torujacego sobie dostep do rzeczywisto´sci.

W cze´sci I Ryszard Nycz formuluje poglad na temat specyfiki przedmiotowej bada´n humanistycznych; poglad wyprowadzony z tradycji dyscypliny (studiów literackich), z mozliwo´sci jej wplywowej orientacji (poetyki intertekstualne) oraz z pism T.W. Adorna, jednego z najwnikliwszych filozofów i badaczy nowoczesnej kultury. W cze´sci II projektuje zmodyfikowana formule uprawiania teorii literatury, która zapobiec ma tylez jej marginalizacji, co rozparcelowaniu (podporzadkowaniu zwlaszcza antropologii lub/i studiom kulturowym). W cze´sci III autor próbuje okre´sli´c zadania refleksji krytycznoliterackiej, wystawionej na wyzwania, jakie przed nia stawiaja przemiany w funkcjach i statusie narodowej literatury, modelach tozsamo´sci oraz w relacjach miedzy globalnym i lokalnym wymiarem wspólczesnej kultury. W cze´sci IV studia przypadków krytycznie testuja tradycyjne przekonanie o wylacznie aplikacyjnym charakterze interpretacji wobec teorii. Role podsumowania pelni praca ostatnia "Literatura: litery lektura". Autor zarysowuje tu zarówno koncepcje literatury jako poetyki do´swiadczenia wla´snie, jak i szkic teorii jej pojmowania - w ramach której, w calo´sci praktyk i procedur jej poznawania, proponuje wyrózni´c trzy osobne, pod pewnymi wzgledami, czynno´sci: spontanicznego rozumienia, zrygoryzowanego intelektualnie interpretowania oraz do´swiadczenia czytania.